آموزش حقوقی

انحصار وراثت و آنچه باید بدانیم

انحصار وراثت به معنی مشخص نمودن تعداد و افرادی است که از متوفی ارث می‌برند، این مورد توسط مراجع ذیصلاح انجام می‌گردد و این عمل پس از فوت شخص انجام می‌پذیرد.

از جمله مواردی که نوعاً گریبان گیر تمامی افراد جامعه بوده و یا خواهد بود فوت یکی از بستگان نزدیک است که آثاری از جمله لزوم تعیین تکلیف مایملک وی و میزان سهم و حقوق وراث را به دنبال دارد. موضوعی که بسیار مورد سؤال است، چگونگی و تشریفات دادرسی مربوط به صدور گواهی انحصار وراثت است. در اینجا سعی شده اقداماتی که به‌منظور اخذ گواهی انحصار وراثت لازم است به زبانی ساده بیان شود.

وراث باید پس از فوت متوفی لیست کلیه اموال و دارایی‌های منقول و غیرمنقول متوفی را به اداره دارایی حوزه محل سکونت متوفی ارائه کنند و رسید آن را دریافت داشته و به همراه تقاضای گواهی انحصار وراثت به دادگاه تقدیم کنند.

مدارک لازم برای تقاضای انحصار وراثت:

  • شناسنامه و گواهی فوت متوفی
  • استشهادیه محضری
  • رسید گواهی مالیاتی (مالیات بر ارث)
  • کپی برابر اصل شده شناسنامه وراث
  • دادخواست

دادخواست را به کدام دادگاه ارائه کنیم؟

مطابق ماده 20 قانون آیین دادرسی در امور مدنی دعاوی راجع به ترکه متوفی در دادگاه محلی که آخرین اقامتگاه متوفی در آن محل بوده و اگر آخرین اقامتگاه متوفی معلوم نباشد رسیدگی در صلاحیت دادگاهی است که آخرین محل سکونت متوفی در ایران در حوزه آن بوده است. بنابراین دادگاه صالح جهت تقدیم دادخواست انحصار وراثت دادگاهی است که آخرین محل سکونت متوفی بوده است.

اشخاص صلاحیت‌دار برای ارائه دادخواست انحصار وراثت:

وراث متوفی و اشخاص ذینفع (هر شخصی که منفعتی در اموال متوفی دارد) می‌توانند از دادگاه تقاضای صدور گواهی انحصار وراثت کنند. نکته قابل‌توجه اینکه چنانچه وراث و یا اشخاص ذینفع متعدد باشند نیازی به درخواست همگی آنها نیست و اقدام یک نفر از افراد مذکور برای امضاء و ارائه دادخواست کافی است.

تشریفات دادرسی پس از تقدیم دادخواست:

دادگاه پس از ملاحظه اسناد و مدارک مربوطه با هزینه متقاضی درخواست وی را یک نوبت در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار یا محلی آگهی می‌کند. پس از گذشت یک ماه از تاریخ نشر آگهی درصورتی‌که کسی به آن اعتراض نکند بدون تشکیل جلسه رسیدگی و دعوت از وراث گواهی انحصار وراثت که بیانگر مشخصات و تعداد وراث و نسبت آنها با متوفی و سهم آنها از ماترک است صادر می‌کند.

درصورتی‌که پس از نشر آگهی کسی به مفاد دادخواست معترض باشد و اعتراض خود را تقدیم دادگاه کند دادگاه جلسه‌ای را جهت رسیدگی تعیین کرده و به متقاضی و معترض ابلاغ می‌کند و پس از رسیدگی حکم مقتضی صادر می‌کند که قابل تجدیدنظر خواهد بود.

نکات قابل‌توجه در گواهی انحصار وراثت:

درصورتی‌که در زمان فوت نطفه‌ای منعقدشده باشد جنین نیز جزء وراث قرار می‌گیرد و باید در دادخواست مربوطه قید شود. درصورتی‌که برای محجور قیم مشخص نشده باشد دادستان می‌تواند به درخواست گواهی انحصار وراث اعتراض کند. درصورتی‌که بهای ترکه بیش از 10 میلیون ریال نباشد ضرورتی برای نشر آگهی نیست. در این حالت دادگاه باملاحظه مستندات و مدارک تقدیمی اتخاذ تصمیم می‌کند.

در مورد وراث روستائیان، درصورتی‌که بهای ترکه بیش از ده میلیون ریال باشد آگهی برای یک بار و در یک روز در معابر و اماکن عمومی روستای محل اقامت متوفی نصب خواهد شد و نیازی به نشر آگهی در جراید نیست. درصورتی‌که متقاضی نام یک یا چند تن از وراث را در دادخواست اعلام نکند، عمل وی در حکم کلاهبرداری بوده با شکایت آنها قابل‌تعقیب و مجازات خواهد بود.

منابع: yjc.ir

برچسب ها
نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
بستن